Elektronische handel, vaak e-commerce genoemd, is eenvoudigweg zakendoen via internet of elektronische netwerken. Het omvat alles, van de verkoop van een product aan een klant (business-to-consumer) tot het ene bedrijf dat aan het andere levert (business-to-business). Je zou kunnen denken dat dit begon met Amazon, maar de wortels gaan terug tot de blokkade van Berlijn in 1948-1949.
Waar is e-commerce eigenlijk begonnen?
Het oorsprongsverhaal is droog maar fascinerend. Tijdens de luchtbrug in Berlijn hadden ambtenaren een gestandaardiseerde manier nodig om documenten elektronisch uit te wisselen. Uit die basisbehoefte ontstonden de eerste systemen. Industrieën hebben deze systemen de komende twintig jaar verfijnd. In 1975 werd de eerste algemene standaard gepubliceerd.
Deze standaard staat bekend als elektronische gegevensuitwisseling (EDI). EDI werkt omdat het eenduidig is. Het is niet afhankelijk van een specifieke machine. Het is flexibel genoeg om de meeste eenvoudige elektronische transacties af te handelen. Als je een saai maar noodzakelijk B2B-proces probeert te automatiseren, is EDI vaak de ruggengraat.
Hoe gaat het systeem verder dan eenvoudige verkoop?
E-commerce gaat niet alleen over een online winkel. Het omvat de inzet van beveiligde privénetwerken, bekend als intranetten, om informatie binnen een bedrijf te delen. Het houdt ook in dat deze intranetten worden uitgebreid naar partnerbedrijven. Deze uitgebreide netwerken worden extranetten genoemd.
Waarom doet dit er toe? Omdat moderne toeleveringsketens rommelig zijn. Bij één enkel product kunnen tientallen bedrijven betrokken zijn. Met een extranet kan een bedrijf inventarisgegevens, verzendschema’s of ontwerpbestanden delen met medewerkers zonder het hele interne netwerk openbaar te maken.
Wat is een virtueel bedrijf?
Een virtueel bedrijf is een netwerk van bedrijven, die elk een specifiek deel van het proces uitvoeren dat nodig is om een product te vervaardigen of een dienst te leveren. Eén firma verzorgt het ontwerp. Een ander verwerkt grondstoffen. Een derde verzorgt de logistiek. Ze werken samen alsof ze één entiteit zijn, maar juridisch en operationeel blijven ze gescheiden.
Dit model bloeide omdat het bedrijven in staat stelt zich te concentreren op hun kerncompetenties. U hoeft geen eigenaar te zijn van de fabriek. U hoeft geen eigenaar te zijn van het vrachtwagenpark. Je hebt alleen het netwerk nodig.
Is het efficiënt? Meestal wel. Maar het introduceert complexiteit in de coördinatie. De waarde van e-commerce ligt in het vermogen om die complexiteit te beheren via gestandaardiseerde gegevens en beveiligde netwerken. De technologie is volwassener geworden, maar de fundamentele uitdaging blijft: de datastroom tussen onafhankelijke spelers soepel laten verlopen.
