Liczby nie kłamią, ale mogą zniekształcać rzeczywistość. Spójrz na dane historyczne dla USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji od 1790 do 1940. Pojawi się przerywana linia wskaźnika cen hurtowych. Jest to miara względnych zmian cen. Seria liczb reprezentujących średnią zmianę wydatków w poszczególnych okresach. Lub między regionami.
Narzędzia te zrodziły się z konieczności. Pierwsi programiści musieli znać koszty utrzymania. Należało policzyć, o ile należy podnieść płace, aby pracownicy nie zostali w tyle. To pozostaje kluczową funkcją. Użyj tych wskaźników, aby oszacować zmiany cen w czasie. Użyj ich, aby porównać koszty w różnych krajach. Indeks cen towarów i usług konsumenckich jest jego najbardziej znanym kuzynem, ale indeks cen hurtowych opowiada inną historię: o produkcji, a nie tylko konsumpcji.
Problem z próbkowaniem
Gromadzenie danych jest największym wyzwaniem. Niemożliwe jest śledzenie wszystkich cen na całym świecie. To niemożliwe. W większości przypadków konieczne jest pobieranie próbek (pobieranie próbek). Im większy kraj, tym bardziej złożony projekt pobierania próbek.
Wyobraź sobie, że próbujesz utworzyć indeks dla dużego kraju. Potrzebuję próbki odzwierciedlającej zmiany cen w różnych miastach. Potrzebuję informacji na temat różnych typów punktów sprzedaży: supermarketów, domów towarowych, lokalnych sklepów. A także o różnych produktach. W idealnym przypadku liczba cen wybranych dla każdej kategorii powinna odpowiadać jej udziałowi w całkowitych wydatkach kraju. Większość indeksów stanowi jedynie przybliżenie tego ideału. Są na tyle blisko, że mogą być przydatne.
Pułapka sekwencji
Kiedy już masz próbkę, musisz zebrać ceny. Cel jest prosty. Różnica między tymi dwiema datami powinna odzwierciedlać jedynie zmianę ceny. Nic więcej. Idealnie byłoby, gdybyś za każdym razem zbierał dokładnie te same przedmioty.
Niektóre produkty łatwiej jest ujednolicić. Weźmy na przykład pszenicę. Nr 2 czerwona zima. Hurtowo. Carlota. FOB Chicago. Cena rynkowa na rynku spot. Średnia pomiędzy cenami maksymalnymi i minimalnymi. za buszel. Gdyby wszystkie produkty były tak dokładne, indeksowanie byłoby łatwe. Jednak większość towarów to nie pszenica.
Trudno jest opisać przedmiot na tyle szczegółowo, aby różni agenci mogli znaleźć identyczny przedmiot. „Obuwie męskie” nie jest przedmiotem konkretnym. To jest klasa. Dlatego agencje pobierające ceny polegają na respondentach. Są to przeważnie przedsiębiorstwa komercyjne. Podają cenę tej samej modyfikacji w kolejnych okresach. Wariant może się różnić w zależności od firmy, ale dopóki firmy trzymają się tej samej wersji produktu, dane pozostają wiarygodne.
Jakość dryfuje. Buty z 1920 r. to nie to samo, co buty z 1930 r., nawet jeśli na metce jest to samo. Aby rozwiązać ten problem, agencja unika obliczania średniej obserwowanej ceny każdego produktu według daty. Zamiast tego każda cena jest obniżana o określony procent ceny z poprzedniego okresu z tego samego źródła. Są to tak zwane ceny względne. Izolują zmianę. Eliminowany jest hałas związany ze zmianami definicji produktu.
Dylemat wagi
Teraz masz ceny względne. Następnym krokiem jest ich połączenie. Średnie względne ceny tej samej specyfikacji od różnych dostawców. W niektórych przypadkach najpierw obliczamy średnią dla miasta, a następnie agregujemy dane dla poszczególnych miast. Działa to również w przypadku podobnych produktów.
Prawdziwa trudność polega na agregowaniu względnych cen różnych produktów. Trzeba im przypisać różne wagi. Nie wszystkie produkty są sobie równe. W indeksie hurtowym ważniejsze od cen pieprzu są ceny pszenicy. Żywią się pszenicą. Doprawić pieprzem. Waga ekonomiczna jest różna.
Ale tu jest problem. Względne znaczenie produktów zmienia się w czasie. Niektóre produkty nie są już używane. Pojawiają się nowe. Skład i wygląd tych przedmiotów są tak różne, że można się zastanawiać, czy to ten sam produkt. W tych warunkach wybrane wagi są dokładne tylko dla jednego okresu.
Jaki okres? Rok bazowy.
Im dalej od okresu bazowego, tym porównanie staje się mniej znaczące. Porównujesz dzisiejszą gospodarkę do koszyków towarów ważonych kilkadziesiąt lat temu. Odważniki te stają się artefaktem historycznym. Wskaźniki cen mogą stosunkowo dokładnie mierzyć zmiany cen tylko w bliskich okresach.
To tworzy martwe punkty. Kiedy spojrzysz na to przez okres 100 lat, tak jak robią to Burns i Mitchell, zauważysz renesans. Najlepsze przypuszczenie. Indeksy są cenne. Pokazują trendy. Ale ukrywają także zmiany strukturalne pod powierzchnią. Wózek się zmienia. Ciężary są zniszczone. Liczby pozostają, ale zmienia się ich znaczenie.
Jaka część inflacji, którą widzisz na tych wykresach historycznych, jest rzeczywista, a jaka to tylko statystyczny artefakt próbujący zmierzyć ruchomy cel? Zwykle odpowiedź brzmi: jedno i drugie. Indeksy pokazują nam, dokąd poszły ceny. Trudno im powiedzieć, dlaczego sam koszyk nie wygląda już jak gospodarka.
Niewidoczne podatki spowodowane zmianami jakościowymi
Problem ze wskaźnikami cen nie jest wyłącznie kwestią matematyki. Świat nie stoi w miejscu.
W gospodarce przemysłowej toster twojego dziadka nie jest twoim tosterem. Właściwości fizyczne i techniczne zmieniły się tak radykalnie, że prawdziwa tożsamość produktu stała się mitem. Jednak indeksy cen próbują śledzić inflację poprzez „porównania podobnych towarów”. Ponieważ Apple stale się rozwija, ten wskaźnik nie będzie skuteczny.
Nie ma idealnego rozwiązania w zakresie rozliczania zmian jakościowych. Nie możesz systematycznie wykluczać artykułów z koszyka. Systematyczne wykluczanie produktów, których jakość uległa poprawie, zawyża wskaźnik. Ulepszenia są dobre. Wyłączenie ich spowodowałoby, że inflacja byłaby wyższa niż jest w rzeczywistości. Jeśli wykluczymy towary, których jakość uległa pogorszeniu, błąd zmieni znak. Indeks będzie wyglądał lepiej niż jest w rzeczywistości.
Dlatego statystycy próbują dokonać zmian. Analizują dane o kosztach. Na przykład producenci samochodów mogą oszacować, ile będzie kosztować dodanie nowych funkcji bezpieczeństwa lub poprawa efektywności paliwowej na przestrzeni lat. Wzrost kosztów postrzegany jest jako zmiana jakości. Pozostałą różnicę w cenie traktuje się jako czystą inflację.
Jednak to podejście ma swoje wady. Traci wartość, która nie wymaga dodatkowych kosztów.
Ulepszenia poprawiające użyteczność bez zwiększania kosztów produkcji pozostają niewidoczne dla tradycyjnych modeli dostosowań.
To wywołało debatę. Czy rząd USA przez dziesięciolecia stosował nadmierną inflację? W 1961 r. Komisja Stiglera stwierdziła, że większość ekonomistów uważa, że błąd systematycznego zawyżania szacunków jest faktem. Logika jest prosta: produkty są coraz lepsze. Jeśli nie weźmiesz tego czynnika pod uwagę, będziesz płacić za wyższą jakość i wyższe ceny. To nastawienie może występować również w innych krajach, ponieważ indeks amerykański jest często uważany za złoty standard.
Biuro Statystyki Pracy (BLS) nie zgodziłoby się z tym. Ich oficjalne stanowisko jest takie, że błędy związane ze zmianami jakościowymi znoszą się wzajemnie. Niektóre produkty poprawiają się, inne pogarszają. Efekt netto jest zerowy. Jest to słuszne stanowisko, ale wydaje się bardziej zabezpieczeniem przed krytyką niż rygorystycznym dowodem.
Cena nominalna i cena rzeczywista
Drugie źródło błędów jest prostsze. Wiele indeksów opiera się na cenach nominalnych. To jest cena na etykiecie. Zalecana cena. To nie są kwoty, które ludzie faktycznie płacą.
Ceny nominalne zmieniają się powoli. Są „lepkie”. Rzeczywista cena zakupu zmienia się jednak w zależności od chwili. Wahają się. Ich liczba maleje.
Badanie departamentów zamówień rządowych ujawnia tę niedogodność. Kupujący zapłacił kwotę niższą niż podana cena. Różnice są jeszcze większe. Zaoferowana cena stanowi podstawę do negocjacji i nie jest wynikiem transakcji.
Kiedy indeksy wykorzystują ceny nominalne, nie uwzględniają rabatów. Brakuje im sprzedaży. Tęsknią za rzeczywistością rynkową. Powoduje to zniekształcenia. Inflacja wygląda na wyższą niż ilość pieniędzy faktycznie opuszczających Twoją kieszeń.
Co jest dokładniejsze: cena na etykiecie czy paragon? Od odpowiedzi zależy, czy odczuwasz presję inflacji, czy tylko czytasz o tym w raporcie.




























