Henry Ford was niet alleen een industrieel. Hij was een monteur die besloot auto’s te bouwen. Geboren in Wayne County, Michigan, in 1863, begon hij op zijn vijftiende als leerling-machinist. Toen hij in de twintig was, was hij hoofdingenieur bij de Edison Company in Detroit. In 1896 bouwde hij zijn eerste experimentele auto.
De vraag naar auto’s groeide snel. Ford zag een kans. Hij richtte in 1903 met partners de Ford Motor Company op. Toen kwam in 1908 het Model T. Het was simpel. Het was goedkoop. Mensen kochten het massaal.
De vraag was zo groot dat Ford de manier waarop hij auto’s maakte moest veranderen. Hij introduceerde de eerste bewegende lopende band in 1913. Massaproductie was geen nieuw idee. Maar het wel laten werken voor complexe machines was dat wel.
Ford betaalde zijn werknemers goed. Veel beter dan het toenmalige gemiddelde loon. Hij geloofde dat goedbetaalde arbeiders het zich konden veroorloven zijn auto’s te kopen. Dit idee hielp bij het creëren van de middenklasse. Maar hij haatte vakbonden. Hij heeft ze hard bevochten.
Ford had ook een donkere kant. Hij verzette zich tegen de Amerikaanse betrokkenheid bij de Eerste Wereldoorlog. In 1918 kocht hij een krant. Hij gebruikte het om antisemitische leugens te verspreiden. Deze erfenis wordt vaak genegeerd in discussies over zijn zakelijke genialiteit.
Hij stierf in Dearborn in 1947. Maar zijn impact blijft bestaan. De Ford Foundation, opgericht in 1936, is nu de rijkste particuliere filantropische stichting ter wereld.
De Model T en assemblagelijninnovatie
Het Model T veranderde alles. Het is ontworpen voor duurzaamheid. Ford heeft onnodige functies weggelaten. Hij concentreerde zich op functionaliteit. Dit maakte het betaalbaar voor de gemiddelde Amerikaan.
Vóór de lopende band duurde het bouwen van een auto meer dan 12 uur. De bewegende lopende band van Ford bracht die tijd terug tot slechts 90 minuten. Deze efficiëntie verlaagde de kosten. Het stelde Ford in staat de prijzen te verlagen en tegelijkertijd de winst te verhogen.
Andere bedrijven probeerden deze methode te kopiëren. Maar de verticale integratie van Ford gaf hem een voorsprong. Hij controleerde een groot deel van de toeleveringsketen. Hierdoor werden de kosten verder verlaagd.
Ford introduceerde het Model A in 1928 ter vervanging van Model T. De V-8-motor volgde in 1932. Deze updates hielden Ford concurrerend. Maar het kernbedrijfsmodel bleef hetzelfde.
Hoog volume. Lage marge. Hoge efficiëntie. Deze strategie werkte totdat de concurrentie haar inhaalslag maakte. Maar tegen die tijd had Ford de Amerikaanse industrie al hervormd.
Arbeidspraktijken en economische filosofie
Het arbeidsbeleid van Ford was voor die tijd radicaal. Hij stelde een werkdag van acht uur in. Hij betaalde arbeiders vijf dollar per dag. Dit was het dubbele van het gemiddelde loon.
Waarom deed hij dit? Ford was van mening dat werknemers de producten die ze maakten, moesten kunnen kopen. Dit idee hielp de consumentenmarkt uit te breiden. Het verminderde ook de omzet. Arbeiders bleven langer. De productie bleef stabiel.
Ford was echter anti-vakbond. Hij verzette zich tegen collectieve onderhandelingen. Hij beschouwde de vakbonden als een bedreiging voor zijn controle. Deze houding leidde tot conflicten. Het beperkte ook de rechten van werknemers om zich te organiseren.
De spanning tussen hoge lonen en anti-unionisme creëerde een unieke cultuur op de werkvloer. De arbeiders werden goed betaald, maar werden streng gecontroleerd. Dit model beïnvloedde andere industrieën. Maar het leidde ook tot arbeidersbewegingen.
De aanpak van Ford bracht een afweging aan het licht. Hij verbeterde de levensstandaard van velen. Maar hij onderdrukte
