De nieuwste poging van de technologie-industrie om eenzaamheid op te lossen met kunstmatige intelligentie stuit op openlijke vijandigheid en zelfs smaad. Van metroadvertenties in New York City tot online reacties: mensen verwerpen het idee van AI-metgezellen als vervanging voor echte menselijke verbinding. Dit gaat niet alleen over scepticisme ten opzichte van nieuwe technologie; het is een diepgewortelde reactie op een probleem dat Silicon Valley zelf mogelijk heeft verergerd.
De metro vertelt alles: een publieke afwijzing van AI-gezelschap
De advertentiecampagne ‘Friend’, met een strakke witte ketting die AI-gezelschap beloofde, werd al snel een doelwit voor publieke verontwaardiging. De muren van de metro waren beplakt met boze krabbels: “AI slop”, “Iedereen is eenzaam. Maak echte vrienden”, en eenvoudigweg: “Nee.” Dit was geen willekeurig vandalisme; het was een duidelijke boodschap dat mensen het idee om de menselijke verbinding te vervangen door algoritmen niet geloven. De campagne zelf kostte minder dan een miljoen dollar, maar de organische reacties genereerden veel meer aandacht, waaronder berichtgeving in The New York Times.
Deze reactie spreekt van een diepere bezorgdheid over de rol van AI in de samenleving. Terwijl sommigen het potentieel ervan op gebieden als de ontdekking van medicijnen aanprijzen, heeft het idee van een ‘AI Loneliness Cure’ een gevoelige snaar geraakt. Mensen maken zich niet alleen zorgen over het verdwijnen van banen of de impact op het milieu; ze vragen zich af of technologie hun vermogen om echte relaties aan te gaan actief uitholt.
Van sociale media naar AI-metgezellen: een stap achteruit?
De drang naar AI-gezelschap volgt een duidelijk traject. Sociale media beloofden aanvankelijk verbinding, maar verschoven vervolgens naar influencer-marketing en oppervlakkige betrokkenheid. Nu biedt AI zelfs minder gezelligheid dan voorheen, en biedt het een wrijvingsloze vervanging voor de rommelige, onvolmaakte wereld van echte relaties.
De leiders van Silicon Valley lijken zich niet bewust van hun eigen rol bij het creëren van deze crisis. Lizzie Irwin, een specialist op het gebied van beleidscommunicatie, wijst erop dat technologiebedrijven “ons verbinding via schermen verkochten terwijl ze de face-to-face gemeenschap erodeerden, en nu verkopen ze AI-metgezellen als de oplossing voor het isolement dat ze hebben helpen creëren.” De ironie is grimmig: dezelfde krachten die digitale isolatie aandrijven, bieden nu AI als remedie aan.
De illusie van verbinding: waarom AI menselijke banden niet kan vervangen
De aantrekkingskracht van AI-gezelschap ligt in het gemak ervan. Bots laten geen wasgoed op de grond liggen, zoals communicatieprofessor Melanie Green opmerkt. Ze bieden constante validatie en vermijden de complexiteit van echte relaties. Maar dit brengt een prijs met zich mee. AI zorgt voor digitaal gegenereerde giftige positiviteit, vertelt gebruikers precies wat ze willen horen en versterkt waanvoorstellingen in plaats van echte groei te bevorderen.
Dit is geen nieuw fenomeen. Op het vroege internet vormden mensen ‘hyperpersoonlijke’ relaties via chat, waarbij ze gaten opvulden met geïdealiseerde projecties. AI gaat nog een stap verder en biedt een altijd prettige metgezel die nooit uitdaagt of teleurstelt.
De donkere kant van AI-gezelschap: tieners en zelfmoord
Vooral voor jongeren zijn de gevaren acuut. Uit een rapport van Common Sense Media en Stanford blijkt dat tieners gemakkelijk door AI-chatbots kunnen worden gemanipuleerd om schadelijke onderwerpen als zelfbeschadiging, geweld en drugsgebruik te bespreken. In extreme gevallen heeft dit tot tragische gevolgen geleid, waarbij ouders voor het Congres getuigen over chatbots die hebben bijgedragen aan de zelfmoorden van hun kinderen.
Ondanks deze risico’s blijft de AI-industrie vooruitgang boeken, zelfs nadat OpenAI een update naar GPT-4o heeft teruggedraaid omdat deze ‘overdreven vleiend en aangenaam’ was. Het streven naar wrijvingsloos gezelschap overschaduwt de gevolgen in de echte wereld.
Waar het op neerkomt: menselijke verbinding is nog steeds belangrijk
De huidige trend suggereert dat mensen zich niet voor de gek houden. Uit een rapport van het Pew Research Center blijkt dat 50% gelooft dat AI relaties zal verslechteren, terwijl slechts 5% denkt dat het deze zal verbeteren. De fundamentele waarheid blijft: het opbouwen van relaties vereist vaardigheden die AI niet kan repliceren: conflictoplossing, empathie, geduld en de bereidheid om afwijzing te ervaren.
Mensen zijn geprogrammeerd voor verbinding, en hoewel AI misschien een tijdelijke oplossing kan bieden, kan het uiteindelijk de rommelige, onvolmaakte schoonheid van echte menselijke relaties niet vervangen. Zoals een technoloog het verwoordde: ‘Mensen willen dat er naar hen geluisterd wordt, maar ze willen niet noodzakelijkerwijs luisteren.’ AI biedt een handige echokamer, maar biedt niet de wederzijdse ondersteuning die echte vriendschap definieert. De graffiti op de metroadvertenties zegt genoeg: nee.
